Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2018

Ο Ιλισσός στην πορεία του χρόνου [ομιλία]


 
Ο Ιλισσός στην πορεία του χρόνου [ομιλία]


Λίγα λόγια

Ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος και ο Martin Baldwin-Edwards παρουσιάζουν την κοινωνική ιστορία του αθηναϊκού ποταμού: το πώς δηλαδή οι άνθρωποι και η πόλη της Αθήνας, αντιμετώπισαν τον Ιλισσό και πώς αυτός μετεξελίχθηκε δια μέσου των αιώνων από ιερό ποτάμι σε υπόγειο αγωγό. Τα σχετικά τεκμήρια: ιστορικοί χάρτες, φωτογραφίες, πίνακες ζωγραφικής, κείμενα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα προέρχονται από τα αρχεία των δυο ερευνητών.

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Σπηλαιοβάραθρο Υμηττού "Ωραίο" ή "Αντόνωφ" // Εξερεύνηση με την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία




Σπηλαιοβάραθρο Υμηττού
"Ωραίο" ή "Αντόνωφ".
Εξερεύνηση με την
Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία


Εισαγωγή

Το Σπηλαιοβάραθρο "Ωραίο" ή "Αντόνωφ" βρίσκεται στον Νότιο Υμηττό ακριβώς δίπλα σε έναν δασικό χωματόδρομο. Η περιοχή του σπηλαιοβάραθρου ανήκει διοικητικά στον Δήμο Βάρης και βρίσκεται βόρεια του πεδίου βολής της Σχολής Ευελπίδων. Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε τυχαία κατά την διάρκεια διαπλάτυνσης του χωματόδρομου που οδηγεί σε μια ραδιοναυτιλιακή συσκευή, τον Πανκατευθυντικό Αεροναυτιλιακό Ραδιοφάρο Υμηττού (VOR-DME). Το όνομα του το οφείλει στον ωραίο του διάκοσμο, με μερικούς πολύ ιδιαίτερους σχηματισμούς οι οποίοι καλούνται ελικτίτες. Το δεύτερο όνομα του το οφείλει στο αεροσκάφος τύπου Αντόνωφ.

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Παραδείγματα Φυσικής Μηχανικής για ρέματα, με υλικά και μεθόδους φιλικά προς το περιβάλλον.



Παραδείγματα Φυσικής Μηχανικής 
για ενίσχυση πρανών 
σε ρέματα και δρόμους,
με υλικά και μεθόδους 
φιλικά προς το περιβάλλον.



Εισαγωγή



Στον παρόν άρθρο δείχνουμε με σκίτσα και φωτογραφίες, προτεινόμενες μεθόδους και έργα κατακράτησης και επένδυσης πρανών, με υλικά και μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον, που αφορούν ρέματα αλλά και δρόμους, θέλοντας να κάνουμε γνωστό στο ευρύ κοινό τις δεκάδες εναλλακτικές λύσεις, πέρα από το μπετόν και τα συρματοκιβώτια που προωθούνται παντού και πάντα στις επεμβάσεις που γίνονται στα φυσικά τοπία και κυρίως στα ρέματα. Οι εικόνες προέρχονται από διάφορα Ιταλικά και Αμερικάνικα εγχειρίδια Φυσικής Μηχανικής ή οικομηχανικής ή γνωστή στο εξωτερικό ως Bioengineering.

Δευτέρα, 10 Σεπτεμβρίου 2018

Ο Ιλισσός στην Αθήνα του σήμερα [χάρτες]



Ο Ιλισσός ποταμός 
και η φυσική του πορεία στην σύγχρονη Αθήνα




Εισαγωγή

Ο Ιλισσός ήταν, είναι και θα είναι το ιερό ποτάμι των Αθηνών. Συνδεδεμένο από παλιά με χώρους αναψυχής, λατρείας και μυστηρίων είναι ένα ποτάμι φορτωμένο ιστορίες και κυρίως μύθους. Είναι ίσως το μοναδικό ποτάμι παγκοσμίως που έχει γραφτεί με όλους τους δυνατούς γλωσσικούς τρόπους και δεν μπορούμε να πούμε για κανέναν από αυτούς ότι είναι λάθος. Στις πηγές και στις αρχαίες επιγραφές το συναντάμε με τις εξής παραλλαγές:
 
 Ιλισό //  Ιλισσό // Ειλισσό // Ηιλισό

Στο παρόν ιστολόγιο το ποτάμι μας έχει απασχολήσει αρκετές φορές και για την ορθογραφία του επιλέγουμε την γραφή Ιλισσός. Ο Ιλισσός λοιπόν, είναι ένας από τους τρεις ποταμούς των Αθηνών, Κηφισός και Ηριδανός οι άλλοι δύο.  Δυστυχώς και οι τρεις είχαν την ίδια τύχη. Να καταλήξουν να γίνουν αγωγοί ομβρίων σε μια γκρίζα Αθήνα και σε ένα λεκανοπέδιο με ελάχιστες εναπομείνασες φυσικές εκτάσεις. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε την πορεία της φυσικής κοίτης του Ιλισσού πάνω στην σύγχρονη Αθήνα, με την ευχή πάντα να τον δούμε και πάλι στο φως. Μια ευχή πραγματικά δύσκολη στην εφαρμογή της όχι για τεχνικούς ή οικονομικούς λόγους, αλλά κυρίως λόγω του ότι αυτό που χρειάζεται κυρίως να αλλάξει είναι ο τρόπος σκέψης μας και η συνείδηση μας σε σχέση με τον αστικό χώρο, που είναι άλλωστε και το πιο δύσκολο. Να αλλάξεις τα μυαλά των ανθρώπων.


Παρασκευή, 7 Σεπτεμβρίου 2018

Ρέμα Τραχώνων // Οδοιπορικό στην κοίτη του φυσικού συνόρου Ελληνικού - Αλίμου




Ρέμα Τραχώνων //
Οδοιπορικό στην κοίτη,
του φυσικού συνόρου,
Ελληνικού - Αλίμου.



Εισαγωγή 

Το ρέμα Τραχώνων είναι αρκετά γνωστό στους κατοίκους των Νοτίων Προαστίων των Αθηνών, αλλά σχεδόν άγνωστο σε όσους δεν είναι περίοικοι ή σχετικά ενδιαφερόμενοι. Η μεσαιωνική ονομασία της περιοχής, Τράχωνες, (αρχ. Ευωνύμεια) προέρχεται από την ελληνική λέξη τραχώνι, που σημαίνει βράχος. Το δίκτυο αυτό του ρέματος συγκεντρώνει νερά από τις δυτικές πλαγιές του Υμηττού (περιοχές Ηλιούπολης - Αργυρούπολης) και χύνει τα νερά του βόρεια της Μαρίνας του Αγίου Κοσμά. Άλλοτε είχε περισσότερους του ενός κλάδους, σήμερα όμως είναι υπογειοποιημένο και σε ένα τμήμα του μόνο με ανοιχτή, αλλά διευθετημένη κοίτη, καθώς και λίγα μέτρα στις εκβολές του. Στην προσέγγιση που επιχειρούμε εδώ, παρουσιάζουμε την φυσική - ιστορική πορεία της κοίτης και των κλάδων του και πραγματοποιούμε ένα οδοιπορικό στα ίχνη του υπογειοποιημένου και διευθετημένου τμήματος.

Τετάρτη, 5 Σεπτεμβρίου 2018

Το Πανόραμα "ΘΩΝ" στον Ιλισσό // 1896 - 1915


Το Πανόραμα "ΘΩΝ" στον Ιλισσό 
1896 - 1915


Εισαγωγή

Από τις πλέον εντυπωσιακές όσο και περίεργες κατασκευές, βρισκόταν για περίπου 20 χρόνια στις όχθες του Ιλισσού απέναντι από το Καλλιμάρμαρο Στάδιο. Ήταν μια αρκετά ψηλή, κυκλική, λευκή, κατασκευή η οποία ξεχωρίζει σε αρκετές φωτογραφίες μπροστά από το Στάδιο κατά την διάρκεια των 1ων Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 όσο και κατά την διάρκεια της μεσολυμπιάδας το 1906. Πρόκειται για το περίφημο στην εποχή του, Πανόραμα "ΘΩΝ", το οποίο αγαπήθηκε αλλά και μισήθηκε από τους Αθηναίους. Αγαπήθηκε για το εσωτερικό του, αλλά μισήθηκε για το εξωτερικό του, μιας και η ασυμφωνία του με το ευρύτερο περιβάλλον ήταν εμφανής, γεγονός που του έδωσε και το προσωνύμιο "Στοιχειό των Αθηνών".